Door: Joao Varela

João Varela is geboren in Kaapverdië en woont sinds zijn zesde in Nederland. Tussen 2002 en 2006 was hij namens de LPF lid van de Tweede Kamer. Sinds 2007 is hij werkzaam in de accountantspraktijk en ontwikkelt hij met diverse wetenschappers digitale innovaties op het gebied van Marketing en HRM.

Na een tijdperk van Westerse kolonisatie werden veel landen op het Afrikaanse continent rond 1960 onafhankelijk. De westerse bemoeienissen bleven. Anno 2016 is Afrika nog altijd het zorgenkindje van de wereld. In de afgelopen decennia nam wereldwijd de welvaart toe, maar niet in Afrika. Hoe kan de goedbedoelde aanpak van Westerse regeringen en NGO’s dan nu soelaas bieden?

Uit diverse onderzoeken blijkt dat kwesties als lage scholing, geringe arbeidsparticipatie van vrouwen en corruptie in Afrika een belangrijke culturele oorzaak hebben: de clancultuur. Hierin krijgt niet de beste kandidaat een baan, maar een bevriende relatie. Iemand die hard heeft gewerkt om succesvol te zijn, moet zijn rijkdom delen met de hele clan. Dat werkt fnuikend voor particulier initiatief. En omdat in een clancultuur de staat minder belangrijk is, is er bovendien veel minder aandacht voor goed openbaar bestuur, met machtsmisbruik als gevolg. Helaas zijn er veel voorbeelden van presidenten die, na eenmaal te zijn geïnstalleerd, decennialang aan de macht blijven. De gelieerde machtige families domineren doorgaans het politieke systeem. De clancultuur pakt in de huidige context zowel sociaal als economisch allesbehalve gunstig uit, met name voor groepen die erbuiten vallen.

Om deze deze sociale ongelijkheid te verhelpen en nieuwe kansen te creëren is een koerswijziging nodig. Westerse ‘hulp’ wordt niet altijd op de grootste kansen en problemen gericht. De eerste uitdaging ligt dan ook in het creëren van digitale bruggen, bijvoorbeeld met behulp van Google en Facebook, om heel Afrika te verbinden met de rest van de wereld.

Het is mijn rotsvaste overtuiging dat jonge Afrikanen met nieuwe technologieën meer kennis opdoen. Dat vergroot hun kansen op aansluiting met de rest van de wereld en geeft waardigheid en trots. Nieuwe technologieën omzeilen het huidige clansysteem en vergroten de kansen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Onze generatie is in de positie om deze mogelijkheden te creëren.

Schermafbeelding 2016-05-17 om 14.51.00